FundacjaWyspaProgress

WYSPA 3.0. MAPA I TERYTORIUM WYSPA 3.0. MAPA I TERYTORIUM

30 lat działalności / wystawa w procesie / żywe archiwum / dokumentacja / działania / publikacje
Wyspa Spichrzów / Galeria Wyspa / Dawna Łaźnia / Modelarnia / Instytut Sztuki Wyspa


otwarcie wystawy: piątek, 9 października 2015, godz. 18.00;
podczas otwarcia wystawy performans Julii Kurek i projekt specjalny TEATRLEON (Leon Dziemaszkiewicz);
po wernisażu afterparty w klubie Buffett – koncert drewnofromlas (dfl) + dj Drozda
wstęp wolny
wystawa czynna: 9.10 – 15.12.2015, w godz. 12.00-18.00 / wstęp wolny
Instytut Sztuki Wyspa, ul. Doki 1/145 B, 80-958 Gdańsk

Lista artystów i artystek: Jarosław Bartołowicz, Kuba Bielawski, Oskar Dawicki, Jarosław Fliciński, Angelika Fojtuch, Grupa i inni (Mira Boczniowicz i Andrzej K. Urbański), Ellen Harvey, Mamet Hektor, grupa Low Res, Elżbieta Jabłońska, Robert Jurkowski, Ania Kalwajtys, Grzegorz Klaman, Tomasz Kopcewicz, Kazimierz Kowalczyk, Julia Kurek, Konrad Kuzyszyn, Leszek Lewandowski, Zbigniew Libera, Jacek Niegoda, Dorota Nieznalska, Hanna Nowicka, Maureen O’Connor, Monika Pudlis, Konrad Pustoła, Anna Reinert, Robert Rumas, Jadwiga Sawicka, Roland Schefferski, Dominika Skutnik, Marek Sobczyk, Jacek Staniszewski, Andrzej Syska, Eugeniusz Szczudło, Michał Szlaga, Grzegorz Sztwiertina, Marek Targoński, Maciej Toporowicz, Twożywo, Ania Witkowska, Agnieszka Wołodźko, Krzysztof Wróblewski, Piotr Wyrzykowski, Dorota Zgłobicka, Ryszard Ziarkiewicz, Alina Żemojdzin, Artur Żmijewski i inni

Kurator: Grzegorz Klaman

W tym roku mija 30 lat działalności artystycznej Wyspy. Skupione wokół niej środowisko artystyczne było w latach 80. prekursorem działań niezależnych w Polsce. Wyspa 3. 0. Mapa i terytorium to tytuł wystawy rocznicowej, będącej z jednej strony próbą zmierzenia się z historią działalności Wyspy, jej podsumowaniem, któremu służyć ma ekspozycja historycznych dzieł sztuki, prezentacja archiwaliów i wspomnień żyjących uczestników sceny artystycznej Gdańska od 1985 roku. Z drugiej strony, wystawa stanowi otwarcie na nowy etap działalności, na nowe perspektywy zaangażowanego uczestnictwa w artystycznym, aktywnym społecznie i politycznieśrodowisku Gdańska.

Wyspa zaczerpnęła swoją nazwę od Wyspy Spichrzów, miejsca wystawienniczego i kulturotwórczego młodych artystów związanych z Państwową Wyższą Szkołą Sztuk Plastycznych w Gdańsku. Przez te 30 lat zmieniali się ludzie w niej działający, miejsca bytowania, czasy i warunki społeczne. Idea Wyspy zakotwiczała się w różnych miejscach – od wspomnianej Wyspy Spichrzów począwszy, przez Otwarte Atelier i budynek dawnej łaźni miejskiej, Galerię Wyspa na ul. Chlebnickiej, aż po tereny dawnej Stoczni Gdańskiej, na których powstała Modelarnia i Instytut Sztuki Wyspa. W tym czasie zrealizowanych zostało ponad tysiąc wystaw, działań performatywnych, wykładów, konferencji i warsztatów. Wyspa współinicjowała dialog rewitalizacyjny dotyczący terenów istotnych nie tylko dla Gdańska, ale także całego kraju. Współpracowała z niezliczoną liczbą artystów i artystek zarówno tych wchodzących na scenę artystyczną, jak i twórców uznanych na arenie międzynarodowej. Dzięki temu udało nam się przyczynić do wyprowadzenia sztuki współczesnej ze społecznego niebytu i włączenia jej w nurt publicznej świadomości.

Organizacja wydarzenia obejmującego trzy dekady aktywności Wyspy jest zadaniem trudnym i karkołomnym. Skonstruowanie możliwie spójnej wypowiedzi w postaci wystawy, szeregu wydarzeń performatywnych, pokazów filmów i dokumentacji ma wprowadzić widza i odbiorcę w atmosferę i charakter pionierskich działań artystów związanych z Wyspą. Lata 80. i 90. to dynamiczny czas budowania gdańskiego środowiska niezależnego rozpisanego na wiele miejsc i rodzajów aktywności – od sztuki w przestrzeni publicznej po koncerty, wystawy oraz twórczość poetycką i aktywistyczną. Oddziaływanie kontekstu politycznego po stanie wojennym krystalizowało postawy zaangażowania w kwestie społeczne i stało się główną siłą napędową postaw buntowniczych i krytycznych. Praktyki adaptacyjne zmierzały do konstruowania nowego pola sztuki odpornego na ideologiczną presję i transformacyjny chaos. Z pewnością był to czas nowych możliwości i otwierających się perspektyw – twórczej reakcji na to, co jeszcze nieznane i przepracowywania pokładów historii, poddawanejnieustannej wiwisekcji. Działania te tworzą gmatwaninę relacji i sieć połączeń, która nakłada się na mapę miasta: Forty Napoleońskie, Wyspę Spichrzów czy budynek dawnej łaźni miejskiej na Dolnym Mieście. To konstruowanie oraz pozycjonowanie ról i postaw w interakcji z kontekstem polityczno-ekonomicznym można nazwać za Michaelem Foucaultem: „anatomią polityczną władzy”.

Poszukiwanie i odkrywanie kolejnych miejsc było wyrazem niepokoju i niezgody na otaczającą rzeczywistość, lecz zdecydowanie motywowane było tworzeniem swoistej wspólnoty, kooperatywu artystów zdolnych do budowania alternatywnego społeczeństwa i niezależnej, wolnej kultury. Przestrzeń wspólna stawała się przestrzenią sporu i walki o własną pozycję i obecność, równoprawność sądów i postaw. Proces ten trwa od wielu lat i wciąż jest niezwykle mozolny: kiedy powstawała architektura „Nowego Instytucjonalizmu”, toczyliśmy walkę w trzewiach tej maszynerii i nie zawsze tę pracę udawało się doprowadzić do końca. W jednym miejscu padaliśmy zmieleni siłą rozchwianych mechanizmów, aby w kolejnym kontynuować i transformować nasze działania. Siła i dramatyzm tych starć odciska się w polskim dyskursie o wolności słowa i swobody wypowiedzi artystycznej, czego dowodem zamknięcie Galerii Wyspa (2002) i proces o „obrazę uczuć religijnych” wytoczony Dorocie Nieznalskiej przez radykalne ugrupowania prawicowo-katolickie. Wyspa w ostatnich piętnastu latach była na pierwszej linii frontu ideologicznej wojny polsko-polskiej. Procesy, cenzura i wyrzucanie kuratorów leżały u podstaw krystalizowania się postaw krytycznych. Kompleks galeryjno-wystawienniczy w Polsce stał się systemem korporacyjnym ze wszystkimi symptomami i patologiami go trawiącymi. Działania horyzontalne i lokalne w Modelarni na terenie dawnej Stoczni Gdańskiej były formą odtrutki na powstające „przemysły kulturowe” oraz katalizatorem dla kolejnej generacji młodych artystów i studentów, ich bazą i zapleczem ideowym. Definiowaniem języka analizy i oporu wobec turbokapitalistycznych mechanizmów obejmujących coraz szersze aspekty życia społecznego i kulturalnego zajmuje się Instytut Sztuki Wyspa. Działa on aktywnie na polu rewitalizacyjnym, inicjuje dyskusje dotyczące przyszłości terenów postoczniowych, upodmiotowienia Stoczni jako terenu cennego kulturowo, architektonicznie i społecznie. Swoimi zainteresowaniami wychodzi poza samą sztukę, poszukuje związków z nowymi technologiami, architekturą, urbanistyką, filmem, nową literaturą oraz współczesnymi teoriami kultury i życia społecznego. Współpracuje z licznymi międzynarodowymi instytucjami o charakterze artystycznym, badawczym i edukacyjnym. Realizuje projekty, odnawiając rezerwuar pamięci pierwszej Solidarności. Działania te zmuszają odbiorców naszych przedsięwzięć, jak i nas samych, do nieustannego redefiniowania pojęcia widza-interaktora, artysty, producenta, dzieła sztuki oraz galerii jako miejsca produkcji idei. Przedsięwzięcie Wyspa 3.0 w strumieniu prezentowanych prac, dokumentacji, zapisów wideo, niedokończonych obiektów oraz działań artystów związanych i współpracujących z Wyspą stawia pytanie o skuteczność i trafność wytyczonych w ostatnich latach strategii, ich następstw i konsekwencji.

Projekt Wyspa 3.0 Mapa i terytorium składa się z trzech integralnie powiązanych ze sobą części: prezentacji prac twórców, którzy byli związani z Wyspą w różnych momentach jej działalności i pokazu dzieł kanonicznych dla środowiska gdańskiego z ostatnich 30 lat; upublicznienia w internecie na zasadach wolnej licencji całego zasobu archiwalnego Instytutu Sztuki Wyspa, obejmującego 8200 filmów i fotografii oraz publikacji katalogu, w którym znajdą się artykuły wybitnych polskich historyków sztuki, kuratorów, naukowców i krytyków (Malina Barcikowska, Rafał Jakubowicz, Katarzyna Lewandowska, Stanisław Ruksza, Marek Sobczyk, Jakub Szreder, Maksymilian Wroniszewski) a także wywiady, bogaty materiał wizualny i kalendarium działań środowiska skoncentrowanego wokół Wyspy.
 
Czytaj więcej

AFTERPARTY 3.0 || Instytut Sztuki Wyspa zaprasza do wspólnego świętowania 30-lecia Wyspy!

W tym roku gdańska Wyspa świętuje swoje trzydzieste urodziny. 9 października o 18:00 w Instytucie Sztuki Wyspa otwarciem wystawy rozpoczynają się huczne obchody – wernisażowi wystawy Wyspa 3.0. Mapa i terytorium towarzyszyć będzie performans Julii Kurek oraz specjalny projekt TEATRLEON Leona Dziemaszkiewicza. Dalsza część urodzinowej fety przenosi się do klubu Buffett. O muzyczną oprawę wieczoru zadba zespół dfl drewnofromlas oraz dj Drozda. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny.


Wernisaż wystawy rozpoczyna zaledwie wieczór hucznego świętowania trzydziestolecia Wyspy. Otwarciu towarzyszyć będzie równie huczne afterparty i poczęstunek. Pierwszym z wydarzeń towarzyszących jest performans Julii Kurek. Julia Kurek to związana ze środowiskiem Wyspy artystka wizualna, performerka, autorka prac wideo i instalacji. W 2015 roku uzyskała stopień doktora na Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – studia doktoranckie, oraz Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku – studia magisterskie. Studiowała również w Istambule Marmara Universitesi 2008-2009. Obecnie wykłada na Akademii Sztuki w Szczecinie na Wydziale Sztuk Wizualnych oraz Polsko – Japońskiej Akademii Technik Komputerowych w Gdańsku na Wydziale Sztuki Nowych Mediów. Intensywnie działa w przestrzeniach wystawienniczych. Performans Kurek będzie nosił cechy charakterystyczne dla jej twórczości – artystka instalacją wzbudzi niepokój, a swoją cielesność wykorzysta jako substancję – dosłownie – nośną dla wyrazistości przekazu.

Tego wieczoru będziemy również świadkami performansu Leona Dziemaszkiewicza. Krzysztof „Leon” Dziemaszkiewicz to aktor, performer, choreograf. W latach 1987 - 1995 był tancerzem i asystentem choreografa w Teatrze Ekspresji Wojciecha Misiuro. Od 1995 roku prowadzi Teatr Patrz Mi Na Usta, najpierw w Gdańsku, a później w Berlinie (1997 - 2002). Do Polski powrócił w 2003 roku i kontynuuje pracę artystyczną. Jako tancerz i choreograf współpracował z berlińskim teatrem Moving M3 i z Teatrem Babcia Zosia. Od 2005 roku współpracuje z niemiecką perfomerką polskiego pochodzenia Mariolą Brillowską. Tworzy choreografie do pokazów mody, autorskie performance i happeningi. W najbliższy piątek wystąpi ze swoim specjalnym interdyscyplinarnym projektem TEATRLEON.


Na piątkowym wernisażu zagra też wyjątkowy zespół pochodzący z Trójmiasta dfl - drewnofromlas. Styl dfl jest zupełnie unikatowy na polskiej scenie muzycznej. Zespół wyróżnia bezkompromisowe podejście do tworzenia muzyki oraz do jej wydawania. Ważną warstwą dfl są teksty agi_tre - osobiste, napisane jej charakterystycznym szyfrem, do którego każdy musi (albo może) znaleźć klucz. Brzmienie zespołu, choć oparte na żywych elektro-akustycznych instrumentach nosi w sobie silny pierwiastek klubowy, a muzycy nie kryją swych fascynacji muzyką elektroniczną i kulturą basową.

Po koncercie dfl pierwiastek klubowy zdominuje muzycznie Buffett: Dj Drozda, zaprzyjaźniony z klubem gdański dj i producent, zadba o gorącą atmosferę do samego rana. Dj Drozda jest znany również jako Kapitan Drozda, przez bywalców imprez tanecznych na pewno kojarzony jako współtwórca legendarnych trójmiejskich imprez SZPULA! czy członek didżejsko-filmowego kolektywu NIC PRODAKSZYN. Grywał w Mewie Towarzyskiej, Wtedy, Mechaniku czy warszawskim Syrenim Śpiewie. DJ wychodzi z założenia, że najbardziej podobają nam się te melodie, które już znamy, a do tego lubuje się w klasycznym disco, dzięki czemu nie widuje pustego parkietu.

Katalogi i gadżety w atrakcyjnych cenach!

Z okazji trzydziestolecia działalności artystycznej miejsca przygotowaliśmy jeszcze jedną atrakcyjną ofertę. Podczas wieczoru będzie można skorzystać ze specjalnej okazji i zakupić w promocyjnych cenach wydawnictwa książkowe oraz gadżety związane z aktywnością Wyspy. Opatrzone krytycznymi notami katalogi wystaw, a także przedmioty limitowanej edycji kolekcjonerskiej „Kup sobie Wyspę”. Przedmioty zaprojektowali czołowi polscy artyści wizualni: Grzegorz Klaman, Robert Kuśmirowski, Marian Misiak, Jacek Niegoda, Maciej Salamon, Joanna Rajkowska, Jadwiga Sawicka, Twożywo, Mariusz Waras, Ania Witkowska, Julita Wójcik, Iwona Zając oraz reprezentant Kurdystanu Hiwa K.
 
© 2026 Fundacja Wyspa Progress
FacebookInstagram