NATURA+ #9 REALIZM MATERIALISTYCZNY - DE STRUKTURALNE BRYŁY

13-20 września 2026 // pokaz powarsztatowy 19 września godz. 18
ARTLab Wyspa Fundacja Wyspa Progress
Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku
Wydział Rzeźby i Intermediów
Koncepcja i prowadzenie: Prof. Grzegorz Klaman
opieka asystencka: dr Piotr Mosur
Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku
Katedra Intermediów Pracownia Działań Transdyscyplinarnych
doc. Frantiśek Kowolowski Fakulta Umeni Ostravske Univerzity Czechy
asystent: Jiri Kudela
współpraca:
Mobilny BIO Lab oraz opieka naukowa: dr hab. Katarzyna Jankowska, prof. uczelni
Politechnika Gdańska Katedra Technologii w Inżynierii Środowiska
Wykład on line prof. Joanna Hoffmann Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu

Materia jako baza i zaczyn żywego jednocześnie wszechobecna i dostępna podatna na przejęcie okupacje i zawłaszczenie, (kapitałocen) wymyka się jednak oczywistej kategoryzacji idąc za Bataillem i Rosalind Krauss potkniemy sie po drodze o gnostyków czyli zaniepokojeniu umysłu, rozbrajaniu idealizmu wobec czegoś niskiego podstawowego. Jak mamy się odnaleźć jako podmioty bio-maszyny ukształtowane ewolucyjnie materialne byty? Czy stajemy się poza sobą - mimo siebie heterogenicznie i poza transcendentnie narzuconym nadzorem- układem grudą materii w procesie?
"Niski materializm, którego bezformie [informel] jest najbardziej konkretnym przejawem) ma za zadanie deklas(yfik)ację, to znaczy równoczesne zniżenie w dół i uwolnienie ze wszystkich ontologicznych więzień, z wszelkiego " powinno być(devoir-etre) -z wszelkichmodelowych ról. To przede wszystkim kwestia deklasacji rzeczy, wyrwania ich z uścisku filozoficznych pojęć klasycznego materializmu, który nie jest niczym innym , jak idealizmem w przebraniu: Większość materialistów [...] umieszcza martwą materię na szczycie konwencjonalnej hierarchii porządkującej różnego typu fakty, nie zdając sobie sprawy, że w
ten sposób ulegli obsesji idealnej formy materii formy która bardziej niż jakakolwiek inna zbliża sie ku temu, czym materia powinna być." (Bataille) Owo "powinna być"jest formą "homologicznego" zawłaszczenia - zakłada standardową lub normatywną miarę.

Tymczasem bezforemna materia, do której przyznaje się niski materializm i która nie przypomina niczego, a zwłaszcza tego, czym powinna być, nie daje się zasymilować żadnemu pojęciu, żadnemu typowi abstrakcji. Z punktu widzenia niskiego materializmu natura tworzy jedynie unikatowe monstra - w naturze nie ma dewiacji, bo nie ma w niej nic prócz dewiacji.(Bataille)Idee są więzieniami; idea "natury ludzkiej" to najobszerniejsze z więzień "w każdym człowieku zwierzę jest zamknięte [...} niczym skazaniec" (Bataille) Bierzemy udział w procesualności, która oferuje nam kolejne niezbadane nie kończące się
stany aby uwolnić się od binaryzmów kapitałocenu i neoliberalnej indywidualizacji.
Grzegorz Klaman Gdańsk maj 2026

_______________________________________________________________
Yve-Alain Bois Rosalind E. Krauss Bezformie: sposób użycia tłum. Agnieszka Rejniak-Majewska Wydawnictwo słowo/obraz
terytoria Gdańsk s.59
Georges Bataille Metamorphose - animaux sauvage,";Documents" 1929, vol. 1, no 6, s.329